Trung tâm Tài chính Quốc tế VIFC-HCMC – “Cỗ máy bơm vốn xanh” cho Net Zero 2050

1. Bối cảnh chiến lược và áp lực huy động vốn cho Net Zero

Việt Nam đã tuyên bố mục tiêu đạt phát thải ròng bằng “0” vào năm 2050 tại COP26. Đây không chỉ là một cam kết chính trị – ngoại giao, mà là một cam kết kinh tế mang tính ràng buộc dài hạn đối với toàn bộ mô hình tăng trưởng của đất nước. Để hiện thực hóa mục tiêu này, Việt Nam phải tái cấu trúc sâu rộng ba trụ cột: hệ thống năng lượng, hạ tầng – đô thị và công nghiệp – nông nghiệp. Các tổ chức như World Bank, IFC, ADB, IEA đều ước tính nhu cầu vốn cho chuyển đổi xanh của Việt Nam lên tới hàng trăm tỷ USD, trong đó riêng chuyển đổi năng lượng cần từ 135 tỷ USD đến năm 2030 và có thể vượt 500 tỷ USD vào năm 2050.

Trong bối cảnh đó, ngân sách nhà nước và tín dụng ngân hàng truyền thống không thể đáp ứng. Bài toán cốt lõi không còn là “có làm chuyển đổi xanh hay không”, mà là “huy động vốn từ đâu, bằng cơ chế nào, với chi phí vốn thấp nhất và rủi ro thấp nhất”. Đây chính là điểm xuất phát chiến lược của việc xây dựng Trung tâm Tài chính Quốc tế Việt Nam tại TP.HCM (VIFC-HCMC) như một trung tâm tài chính xanh, số và đổi mới sáng tạo, đóng vai trò là “cỗ máy bơm vốn xanh” cho nền kinh tế.

2. VIFC-HCMC trong hệ sinh thái tài chính xanh toàn cầu

Khác với mô hình trung tâm tài chính truyền thống tập trung vào ngân hàng, chứng khoán và bảo hiểm, VIFC-HCMC được định vị là một hệ sinh thái tài chính xanh toàn diện, tích hợp:

• Thị trường vốn xanh: trái phiếu xanh, trái phiếu bền vững, trái phiếu chuyển tiếp, quỹ ESG, ETF xanh.
• Thị trường carbon: giao dịch tín chỉ carbon tuân thủ và tự nguyện, kết nối với EU ETS và thị trường carbon khu vực.
• Fintech xanh: nền tảng dữ liệu ESG, MRV, LCA, hợp đồng thông minh, AI và IoT cho đo lường phát thải.
• Sandbox chính sách: thử nghiệm blockchain, token hóa tài sản xanh, sản phẩm tài chính mới chưa được luật hóa.

3. Lợi thế cạnh tranh chiến lược của VIFC-HCMC

VIFC-HCMC có ba lợi thế cốt lõi để trở thành trung tâm tài chính xanh khu vực:

Thứ nhất, lợi thế chính sách và thể chế. Việt Nam có thể thiết kế khung pháp lý ưu đãi, linh hoạt, theo thông lệ quốc tế ngay từ đầu: green taxonomy, chuẩn trái phiếu xanh, cơ chế sandbox, ưu đãi thuế – phí cho tài chính xanh, cơ chế bảo lãnh rủi ro cho dự án chuyển đổi năng lượng.

Thứ hai, lợi thế nhu cầu thị trường. Ít quốc gia nào có nhu cầu vốn chuyển đổi xanh lớn như Việt Nam: năng lượng tái tạo, giao thông sạch, khu công nghiệp ESG, nông nghiệp carbon thấp, đô thị bền vững. Điều này tạo “đầu ra” tự nhiên cho dòng vốn xanh toàn cầu.

Thứ ba, lợi thế đi sau – đi tắt đón đầu. Việt Nam không cần đi lại con đường 20–30 năm của các trung tâm tài chính phát triển, mà có thể áp dụng ngay mô hình tiên tiến: blockchain cho thị trường carbon, token hóa trái phiếu xanh, fintech ESG, báo cáo tác động số hóa.

4. Tác động tới doanh nghiệp và nền kinh tế

Đối với doanh nghiệp, VIFC-HCMC giúp tiếp cận trực tiếp nhà đầu tư ESG toàn cầu, giảm chi phí vốn, nâng cao uy tín và thúc đẩy chuyển đổi mô hình kinh doanh carbon thấp. Đối với nền kinh tế, trung tâm này tạo kênh huy động vốn dài hạn cho Net Zero 2050, là động lực chuyển dịch sang tăng trưởng xanh và nâng tầm vị thế Việt Nam trên bản đồ tài chính xanh toàn cầu.

Tác giả : 

Mr Nguyễn Đình Quyền – ESG Education & Business

Thạc Sĩ, Kĩ sư Nguyễn Đình Quyền có 17 năm kinh nghiệm phụ trách các dự án phát triển quan trọng thuộc lĩnh vực quản lý và phát triển đầu tư, phát triển bền vững và các dự án ESG tại các tập đoàn tài chính, Giáo dục đến từ Nhật Bản (Shogakukan Shueisha Productions, Hoa Kỳ (Franklink Capital), Hàn Quốc (Daekyo, Pantos Holdings) và Việt Nam (Sovico Group).

Ông đã hoàn thành các chương trình đào tạo của Viện Đào tạo và Nghiên cứu Liên hợp quốc (UNITAR), Trường Nhân viên Hệ thống Liên hợp quốc (UNSSC) về các chương trình phát triển cơ sở hạ tầng bền vững, tính toán lượng khí thải carbon, tín chỉ carbon, thuế carbon, nền kinh tế xanh…Ông cũng đã hoàn thành chương trình đào tạo về KCN Sinh thái của UNIDO và GEIPP. 

Ông cũng là chuyên gia tư vấn cao cấp của ESG Education & Business, chuyên tư vấn các dự án tính toán phát thải khí nhà kính, Green Label, LCA, EPD, Netzero Energy, Carbon Neutral, Netzero Carbon cho các tập đoàn, công ty và KCN tại Việt Nam. Ông cũng là thành viên sáng lập và thuộc hội đồng cố vấn cao cấp Liên Minh Quốc Tế Phát Triển Bền Vững và ESG – ESG & Sustainability Alliance ( ESGA).